Wojtek Bellon - poeta, kompozytor, pie?niarz, balladzista, innymi s?owy 

bard, to bez w?tpienia najwybitniejszy przedstawiciel nurtu tzw. piosenki 

turystycznej, w jak najlepszym znaczeniu tych s?ów, przy ca?ej 

niedoskona?o?ci tego okre?lenia. Ju? za ?ycia by? postaci? niemal?e 

legendarn?. Jego piosenki znajduj? si? we wszystkich ?piewnikach 

turystycznych. Utwory takie, jak "Majster Bieda" czy "Sielanka o domu" 

us?ysze? mo?na w schroniskach i chatkach górskich, przy ogniskach na 

biwakach, w klubach studenckich, wreszcie w domach w czasie spotka? 

ludzi ?piewaj?cych i czuj?cych podobnie jak Wojtek.

Gdy rozmawia?em z nim 30 marca 1985 r. podczas wspólnego jurorowania 

na X Ogólnopolskim Przegl?dzie Piosenki Turystycznej "W?ócz?ga '85" w 

Zielonej Górze, ?aden z nas nie przypuszcza?, ?e b?dzie to nasza 

ostatnia rozmowa i ostatni udzielony przez niego wywiad. By? pe?en 

zapa?u i planów na najbli?sz? przysz?o??. Mówi?, ?e od trzech lat niczego 

nie napisa?, a teraz "z?apa? cug" i robi nowy program - tym razem o 

charakterze obrachunkowym, pokoleniowym. Z ludzi, z którymi chcia?by to 

przedsi?wzi?cie zrealizowa?, na pierwszym miejscu wymienia? Jana 

Hnatowicza. Jak si? pó?niej okaza?o on w?a?nie towarzyszy? Wojtkowi w 

jego ostatnich chwilach.



Piotr Bakal





i ostatni wywiad przeprowadzony w kwietniu '85 roku...



NIGDY NIE ZDRADZ? MAJSTRA BIEDY



Piotr Bakal: Jeste? poet?, kompozytorem, pie?niarzem, niemal 

legendarn? postaci? tzw. "piosenki turystycznej", jednym z 

najwybitniejszych przedstawicieli piosenki studenckiej, zw?aszcza jej nurtu 

poetyckiego, balladowego...



Wojciech Bellon: Przede wszystkim chcia?bym zacz?? od tego, ?e nie lubi? 

etykiet, a tu ju? pad?y dwa has?a, które s? etykietami: piosenka 

studencka, piosenka turystyczna. Nie bardzo rozumiem, co znacz? te 

okre?lenia. Z w?asnego do?wiadczenia wiem, ?e ?piewaj?c te same pie?ni 

raz by?em piosenkarzem turystycznym, raz studenckim, raz artyst? 

uprawiaj?cym piosenk? literack?, poezj? ?piewan?, wreszcie folk, a? do 

akustycznego rocka. Nie trzymajmy si? wi?c etykiet... Jak zaczyna?em? 

Tak, jak ka?dy, po prostu... By?o nas kilu w szkole, grali?my na 

gitarkach. Oczywi?cie grali?my rocka, bo to by?y jeszcze lata 

sze??dziesi?te, ale robili?my jednocze?nie rzeczy folkowe. Idolem by? dla 

mnie Dylan, cho? jednocze?nie fascynowali mnie Rolling Stones. Ale, 

je?eli pod co? si? podpinam, to pod Dylana. No i wtedy to si? zacz??o...



P.B.: Kiedy i gdzie wyst?pi?e? po raz pierwszy publicznie?



W.B.: W Busku Zdroju, ?eby by?o ?mieszniej, na eliminacjach do Festiwalu 

Piosenki Patriotycznej. Prowadzi?em tam konferansjerk?, jeszcze jako 

ucze? liceum, w garniturku... Oprócz tego wykonywa?em swoje protest 

songi... 



P.B.: ???



W.B.: No wiesz: "te bomby lec? na nasz dom" - tego typu. 

Natomiast "Bukowina" narodzi?a si? troszk? pó?niej. By?a to grupa 

zupe?nie wolna... W tym czasie byli tam ludzie, którzy po prostu w?drowali 

ze mn? Sudetami od Kotliny K?odzkiej po ?wieradów. Wyl?dowali?my w 

Szklarskiej Por?bie i tam na Gie?dzie Piosenki Turystycznej 

zadebiutowali?my odnosz?c nies?ychany, jak na nas, sukces. Zdobyli?my 

jedn? z g?ównych równorz?dnych nagród. By? to rok 1971. Ja by?em wtedy 

najstarszy, ?wie?o po maturze. Reszta to gimnazjali?ci.



P.B.: Jak przedstawia? si? wówczas sk?ad zespo?u?



W.B.: "Bukowina" by?a wtedy swego rodzaju has?em wywo?awczym dla 

okre?lonej grupy ludzi, którzy si? w pewnym momencie skrzykiwali i 

razem ?piewali. Z pó?niejszego zespo?u by?y tylko dwie osoby: Gra?yna 

Kulawik zwana Zaj?czkiem i ja. Ju? nast?pnego roku okaza?o si?, ?e 

dzi?ki naszemu pobytowi na Gie?dzie "pod??czy? si?", a dok?adnie: zosta? 

zaproszony i zaakceptowa? formu??, Wojtek Jaroci?ski, który, jako jeden z 

kilku, wyznacza? pó?niej muzyczn? stron? grupy.

Wyst?powa?em potem na "Bazunie" i na paru jeszcze przegl?dach, 

wspania?ych zreszt?, jak np. w klubie Nowy ?aczek w Krakowie. To by?y 

takie wieczory, spotkania z piosenk? turystyczn?, które si? odbywa?y w 

grudniu co roku. Pami?tam, ?e Aleksy Ga?ka, dawny cz?onek 

kabaretu "Pod Bud?", w zwi?zku z tym, ?e by? to przegl?d studencki, a ja 

nie studiowa?em, zapowiedzia? mnie jako studenta WUML-u... Ale to taka 

anegdotka.

Natomiast w 1974 roku zdobyli?my jedn? z równorz?dnych g?ównych 

nagród na festiwalu w Krakowie. To si? jeszcze wtedy nazywa?o Festiwal 

Piosenki i Piosenkarzy Studenckich. Potem by?y nagrania radiowe. Przy 

czym na antenie "chodzi?y" - jak to si? nie?adnie mówi - od czasu do 

czasu chyba ze trzy piosenki, a nagrali?my znacznie wi?cej. Zrobili?my w 

telewizji program Magdy Umer "Piosenki wiatrem pisane", który nie 

wiadomo dlaczego zosta? skasowany... Nagrali?my p?ytk? w ramach 

finansowanej przez SZSP serii singli, które mia?y pe?ni? rol? promocyjn? w 

zwi?zku z VI Festiwalem Kultury Studentów, który si? wtedy odbywa? w 

Poznaniu. Nie mam do dzi? tej p?ytki, prawd? powiedziawszy... I, dzi?ki 

panu Korneliuszowi Pacudzie, nagrali?my wspólnie z Jasiem Wo?kiem 

kaset?. To s? chyba nasze najlepsze nagrania, chocia? w Katowicach 

zrobili?my jeszcze naprawd? znakomite rzeczy, tylko ju? w pó?niejszym 

okresie.



P.B.: Czy Wolna Grupa Bukowina jeszcze istnieje?



W.B.: Nie, nie istnieje... To znaczy... trudno powiedzie?, ?e nie, bo je?li 

istnieje potrzeba, ?eby zaistnia?a, to zawsze zaistnieje. Co prawda ka?dy 

zajmuje si? czym? innym, ale jeste?my ca?y czas w kontakcie. A trzeba 

powiedzie?, ?e jest nas, ludzi, którzy si? z?o?yli na "Bukowin?", ?adnych 

par?na?cie osób.



P.B.: Co si? z nimi dzieje?



W.B.: O! Tutaj by trzeba wy?o?y? d?ug? list? i odhacza? przy ka?dym 

nazwisku. Mog? tylko powiedzie?, co dzieje si? z g?ównym trzonem grupy, 

który wyznacza? jej charakter. Gra?yna zajmuje si? dzieci?ciem, które 

powi?a dwa lata temu. Wojtek Jaroci?ski zajmuje si? prac? w firmie us?ug 

wysoko?ciowych - jest zawodowym alpinist?. Wacek Juszczyszyn gra z El? 

Adamiak i ze mn? od czasu do czasu, zreszt? Wojtek te? ze mn? grywa. 

Jasiek Hnatowicz gra u Martyny Jakubowicz i czasami ze mn?. Rysiek 

Sty?a gra w Base Space, robi w?asn? kapel? i okazyjnie gra ze mn?. No i 

mo?na by tu mno?y? nazwiska, ale wydaje mi si?, ?e akurat ci ludzie, 

których tutaj wymieni?em, wyznaczali drog? muzyczn? "Bukowiny".



P.B.: Czy uwa?asz, ?e Wolna Grupa Bukowina odnios?a sukces artystyczny 

w skali kraju?



W.B.: Wydaje mi si?, ?e nie, je?li chodzi o komercyjno??, o sprzedawanie 

si?. Wydaje mi si?, ?e "Bukowina" przesta?a istnie? akurat w momencie, 

gdy zacz??o si? tylko granie. Dlatego, ?e wówczas przesta?a istnie? idea, 

która by?a istotna, czyli wspólne bytowanie, a nie tylko granie, czyli trasa, 

trasa i jeszcze raz trasa... Ponadto, jako? nigdy nie zabiegali?my o to, 

?eby kto? si? nami zainteresowa?, nie dbali?my o to. Akurat nie by?o 

takich ludzi, oprócz paru osób, którzy sami si? zaoferowali i chcieli nas 

promowa?. I tak si? gra?o po klubach, po klubach, po klubach, po 

estradach, po sk?adankach i na tym si? sko?czy?o. Niemniej wydaje mi 

si?, ?e odnie?li?my inny sukces. Taki, ?e ja dzisiaj przychodz? do 

schroniska i s?ysz? swoje piosenki, czy Jaroci?skiego, czy Juszczyszyna. I 

to jest sukces, który, co prawda nie jest wymierny na przyk?ad finansowo, 

ale jest wymierny w ?wiadomo?ci...



P.B.: Czy wed?ug ciebie istniej? instytucje, które powinny zajmowa? si? 

promocj? m?odych twórców: piosenkarzy, muzyków? Czy spe?niaj? swoje 

zadanie?



W.B.: Ja akurat o takich instytucjach nic nie wiem. Ja uwa?am, ?e ka?dy 

powinien sobie radzi? sam i tak jak sobie poradzi, to jest jego sprawa. Ale 

mam przyk?ady, ?e czasami warto si? kim? zainteresowa?. W zesz?ym 

roku robi?em na FAMIE w ?winouj?ciu koncert pt. "?wi?to". Chodzi?o mi o 

wyj?cie ze studenckiego getta, o rozszerzenie, pokazanie, ?e studencka 

piosenka, to nie tylko go?? z gitar?, ale mo?e to by? folk, mo?e by? ta 

wojownicza piosenka: postkaczmarszczyzna, mo?e by? gitara klasyczna, 

mo?e by? country, reggae, blues, rock. By? to muzyczny koncert. 

Chcia?em zgromadzi? tam z jednej strony tzw. gwiazdy (?e wymieni? tu 

Martyn? Jakubowicz, D?em, Daab, Bus Stop, wreszcie 

reaktywowan? "Bukowin?"), a jednocze?nie w ka?dym takim bloku mieli 

wyst?pi? ludzie zupe?nie nowi. Je?dzi?em po Polsce po ró?nego rodzaju 

przegl?dach i dobiera?em ludzi. By?em naprawd? szcz??liwy, gdy 

dowiedzia?em si?, ?e w tym roku na Yapie w ?odzi nagrody g?ówne zdobyli 

ludzie, których wzi??em z Poznania. Byli wtedy zupe?nie niezauwa?eni 

przez jury eliminacji do Studenckiego Festiwalu Piosenki, a ja w?a?nie ich 

wybra?em do swojego koncertu na Famie. Ci ludzie, to zespó? Stare Dobre 

Ma??e?stwo i Ola Kie?b.



P.B.: Czym jest dla ciebie i czym powinna by? w ogóle piosenka 

turystyczna?



W.B.: W momencie, gdy ja si? znalaz?em gdzie? w kr?gu tzw. piosenki 

turystycznej, by?o mi wszystko jedno, co si? tam ?piewa: czy si? ?piewa o 

górach, czy Dylana, czy Beatlesów. Chodzi o to, ?eby razem ?piewa?, ?eby 

by? ze sob? przy tym ?piewaniu, ?e to ?piewanie jest funkcj? wspólnego 

bytowania. Natomiast w pewnym momencie zacz??a funkcjonowa? 

administracja, która odogniskowi?a - obrzydliwe s?owo, ale powtórz? - 

odogniskowi?a pie?ni ?piewane przy ognisku, nada?a im rang? 

administracyjn?. Takie jest moje zdanie. W ten sposób powsta?a etykieta, 

z któr? ja si? nie zgadzam.



P.B.: Mi?o mi to s?ysze?, bo we wszystkich swoich publikacjach, czy 

wypowiedziach na ten temat i ja staram si? zawsze podkre?la?, ?e nie 

chodzi o temat piosenki, tylko o to, czy funkcjonuje ona w warunkach 

turystycznych, czy jest ?piewana mówi?c po prostu lub jak wolisz: jest 

funkcj? wspólnego bytowania...



W.B.: Tak mi si? wydaje. I w tym momencie niech to b?dzie "piosenka 

turystyczna", to nie jest istotne, bo etykieta si? nie liczy. Tu chodzi o to, 

?eby?my razem byli przy tym...



P.B.: Czym jest dla ciebie pisanie piosenek?



W.B.: Albo si? pisze, albo si? nie pisze... Je?eli jest co? w cz?owieku, to 

dobrze jest to czasami przela? na papier. Jest tylko taka sprawa, ?e 

trzeba mie? wyczucie, czy to, co si? napisa?o, to jest akurat to, o co 

chodzi. Wiesz, ja na przyk?ad nie napisa?em zupe?nie nic przez trzy lata, 

a w tej chwili mam cug...



P.B.: Nad czym pracujesz?



W.B.: Nad nowym programem, który chc? zrobi? wespó? z paroma 

przyjació?mi. To b?dzie taki bardziej obrachunkowy program. O tym, co 

prze?y?em ja i paru jeszcze innych ludzi. Mniej sielanki, wi?cej goryczy. 

Oczywi?cie nie b?d? rezygnowa? z pewnych rzeczy, które kiedy? zrobi?em - 

na przyk?ad nigdy nie zdradz? Majstra Biedy...



P.B.: Kto wzi??by udzia? w tym przedsi?wzi?ciu?



W.B.: Na pewno Jasiek Hnatowicz. Chcia?bym, ?eby Wacek Juszczyszyn, 

dobrze ?eby by? "Ma?y" Pawlukiewicz i sekcja. A kto w sekcji - jeszcze w tej 

chwili nie wiem.



P.B.: Odwiedzasz od czasu do czasu rozmaite imprezy i przegl?dy 

po?wi?cone piosence turystycznej. Które z nich najbardziej ci si? podoba?y?



W.B.: Najbardziej mi si? podoba? dwa lata temu "Rogacz" (Ogólnopolski 

Studencki Przegl?d Piosenki Turystycznej - Rogacz '83, impreza 

plenerowa w pobli?u studenckiej chatki na Rogaczu, w górach ko?o Bielska 

Bia?ej, zorganizowana przez ?l?ski "Almatur" - przyp. P.B.). Chocia?by 

dlatego, ?e, bez wzgl?du na to, co by?o ?piewane, by?o to w okre?lonym 

miejscu i w okre?lonym czasie. Ten naturalny amfiteatr, ta chatka, 

znakomite nag?o?nienie, a jednocze?nie przedziwna zbieranina ludzi: od 

typowych turist-singerów, przez Irka Dudka, wreszcie po mnie, który 

przyby?em w ostatniej chwili. I wydaje mi si?, ?e tam si? fajnie gra?o, 

fajnie si? ze sob? by?o, a w tym rodzaju twórczo?ci chodzi o to, by by? 

razem i ?piewa? razem.



* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

-- 

Publikacja pobrana z serwisu www.poema.art.pl